Woensdag 7 september, fietstocht Spandau (55 km)

Vandaag alweer de laatste dag van onze korte vakantie. We gaan weer fietsen en wel heen naar Spandau via de Mauer Radweg, dan een stukje langs de Spree naar het centrum en dan via de bekende route langs de Havel weer terug. Zo gezegd zo gedaan. Eerst gaan we even de vouwwagen klaar maken voor vertrek morgen. Daarna naar het dorp voor de boodschappen en Wim z′n koffie bij de bakker. Vervolgens de Mauer Radweg op, langs de nieuwe wijk van Kladow. Vaak erg mooie huizen hier. Werkenden in Berlijn hebben hier prima huisvesting. De prijzen zullen er ook wel naar zijn, denk ik. In Spandau worden we een flink stuk langs een industriewijk gestuurd. Verderop langs de Spree is het mooi fietsen. We zien een klein vosje langs het fietspad zitten, die ons zat aan te kijken. buurt van het Ernst Reuter Platz keren we om en fietsen de Bismarckstrasse weer af. Onderweg nog een ijsje en daarna langs de Havel terug naar Kladow naar ons terras.

Donderdag 8 september, terugreis

Voorspoedige reis terug naar huis. Onderweg zien we nog een hele zwerm kraanvogels in het veld naast de weg staan. Prachtig!

Dinsdag 6 september, Prenzlauer Berg

Na het ontbijt naar het dorp voor de gebruikelijke inkopen voor de lunch. Wim wacht zolang bij de bakker met koffie en wat lekkers (deze keer kokosrotsjes). Daarna met veerpont en S7 naar de stad. We willen de wijk Prenzlauer Berg bekijken, eveneens een ex-Oost-Berlijn wijk. We starten de wandelroute bij de watertoren aldaar. De Wasserturmplatz was overigens de eerste plek van een concentratiekamp van de Nazi′s. De Zionskirche vlakbij is ook al een plek om te herdenken. De predikant ervan waarschuwde al in de jaren 30 tegen het Nazisme. En in de jaren 80 begon in deze kerk de opstand tegen het regime van de DDR.

Daarna gaan we naar de Bernauer Strasse, die destijds de grens vormde met Oost-Berlijn. De dodelijke vluchtpogingen die daar worden beschreven, grijpen je echt naar de keel. Je beseft maar weer eens wat voor leed hier geleden is in die periode. Hierna gaan we naar de Gethsemane Kirche, die eveneens een belangrijke rol heeft gespeeld in het verzet tegen het DDR regime.

Het leuke aan deze wijk is dat hij helemaal is opgebloeid. Veel flats zijn goed gerestaureerd, er is heel veel horeca en er loopt veel jong publiek rond. Je zou hier als student best willen wonen! Hierna terug naar de Friedrichstrasse voor een extra bezoek aan boekhandel Dussmann. Gweldig hoeveel boeken ze hier hebben. Voorbeeld: bij van der Velde in Groningen hebben ze 1 rek met computerboeken, hier hebben ze er acht! Leuk voor boekenwurmen als Renée! Weer een mooie dag vandaag.

Maandag 5 september, dagje Berlijn.

Vandaag een shopping dag in Berlijn. Renée wil naar grote boekhandels als Dussmann en Thalia (bij Alexa aan de Alexanderplatz). Verder moet KaDeWe natuurlijk ook bezocht worden. Na het ontbijt naar het dorp voor koffie bij de bakker en wat lekkers voor Wim erbij. Renée doet intussen lunch inkopen. Het gaat zo snel dat wel een boot eerder kunnen nemen denken we (09:30 ipv 10:30). Helaas, bij de haven zien we net de veerboot vertrekken. Nou ja, extra koffie op het terras daar dus.

In Berlijn stappen we uit bij het Zoologische Garten, vlakbij de Gedächtnis Kirche, die we nog even van buiten bekijken. Hier vinden we ook ineens de gedenkplek voor de aanslag in 2016 op een kerstmarkt met 9 doden. Daarna verder naar KaDeWe. Ik blijf er maar kort. Die enorme prijzen (€600,- voor een paar normale herenschoenen) kunnen mij niet bekoren. Daarna  de lunch op een bankje in dezelfde straat. Verder met de S-Bahn naar de Alexander Platz, waar we gescheiden op pad gaan. Ik bezoek even de Saturn en ga daarna op een bankje naar het publiek kijken. Renée appt dat ze naar de boekhandel in de Friedrichstrasse gaat. Die is veel beter dan wat ze hier aantreft *). Ik loop er ook heen en maak onderweg veel foto′s. Na daar nog een boek gekocht te hebben gaan we met de S7 metrolijn terug naar ons standaard terras en aan de Pinot Grigio witte wijn.

*) De Alexander Platz vonden we allebei eigenlijk helemaal niet leuk meer. Nou lag de boel ook wel helemaal op de schop, maar dat was niet de enige reden. De sfeer is eruit en de galerie Alexa deed inmiddels al heel gedateerd aan. Niet meer naar toe gaan dus.

Zondag 4 september, Fietstocht naar Potsdam

Vandaag een fietstochtje naar Potsdam. Via de veerpont steken we over en volgen de Lange Afstand Fietsroute R1 naar Potsdam, dat eigenlijk erg dichtbij blijkt te liggen (ongeveer 19 km). Onderweg koffie gedronken in het dorpje Wannsee, dat hier dus ook nog ligt. Daarna verder naar Potsdam via een route die steeds langs de Havel loopt. We passeren de Glienicker Brücke, bekend van de uitruil van spionnen tussen Oost en West. Potsdam is leuk vanwege de plekjes die we herkennen, zoals het Holländisches Viertel, en de paleizen Sanssouci en het Neues Palais. Dat laatste kennen we nog van een concert dat we daar in het verleden hebben gezien. Het is wel even lopen, want de fietsen mogen het park niet in. Aan het eind van de dag daardoor toch weer 20.000 stappen gelopen. Daarna in de binnenstad van Potsdam aan het ijs. Eindelijk hier ook weer het lekkere Mozart Kugeln Eis gevonden! Hier leek het op chocolade ijs, maar de smaak was precies helemaal goed. Thuis toch maar gaan oefenen, Renée! Hierna weer terug langs das Haus der Wannsee Konferenz, waar in januari 1942 de plannen gesmeed werden voor de Endlösung der Juden. Het is nu gesloten vanwege een verbouwing. Daarna terug met het pontje, thuis even opgefrist, en dan naar het ons bekende terras bij het haventje. Een leuke dag weer!

Zaterdag 3 september 2022, Wandeltocht in Berlijn

Vandaag weer een wandeling in Berlijn en wel een route uit het boekje dat we bij ons hebben (“Het beste van Berlijn in 6 wandelroutes”).  We hebben besloten toch weer gewoon met veerpont en trein te gaan.  Wel gaan we vertrektijden en looptijden goed noteren, zodat we niet weer een uur moeten wachten op bijv. de veerpont. En dat pakt beter uit.

We halen eerst broodjes en kaas in het dorp voor de lunch en daarna met boot en trein snel verder. We stappen uit op station Friedrichstrasse, waar de wandeling ook begint. Buiten het station staat een monument van de (door het Nazi regime) gedwongen uitreis van meer dan 10.000 joodse kinderen naar Engeland in 1938-1939. Kinderen, die hun ouders en familie in vrijwel alle gevallen nooit meer terugzagen.

Wat verderop in de straat bij een Italiaan aan de koffie. Geen bakker te zien hier dus geen lekker hapje erbij.  We gaan eerst naar het Tränenpalast, waar een tentoonstelling is over het leed van de mensen van Oost en West-Berlijn. We kennen de verhalen wel, maar het is erg schrijnend wat hier is gebeurd.

Daarna verder langs de Spree. Bij een ministerie zien we vlaggen halfstok hangen. Gorbasjov is net overleden, en wordt vandaag begraven. Dat wordt in Berlijn passend herdacht. We lopen verder langs de Reichstag en de Brandenburger Tor. We lopen even door de betonblokken van het joods monument. Het blijft indrukwekkend. 

Daarna verder naar de Potzdammer Platz, waar we naast het gebouw van Sony Center  een hoog gebouw binnengaan en naar de 24e verdieping kunnen. Mooi uitzicht over Berlijn! Weer beneden verder naar de Zimmerstrasse, waar Checkpoint Charly ooit was. Dat is weg, maar om de hoek hebben ze een replica ervan neergezet.

Daarna door de Friedrichstrasse terug en binnen gekeken bij boekhandel Dussmann, 5 ruime etages groot. Hierna naar het station en terug naar Kladow. Een leuk dagje weer. Wel erg koud vanmorgen en discussies hoeveel jassen en vesten er mee moesten. 🙂  Vanmiddag kon je weer gewoon in je t-shirt rondlopen. Tja, september nietwaar.

Vrijdag 2 september 2022, Fietstocht buiten Berlijn

Vandaag gaan we een fietstochtje van zo’n 40 km buiten Berlijn doen is de bedoeling. Na het vertrek met auto en fietsen eerst naar de supermarkt in het dorp voor het avondeten en de lunchbroodjes met kaas. En natuurlijk langs de lokale bakker voor koffie.  Daarna met de auto naar Werden waar we zullen starten met fietsen. Er is een snelle route om daar te komen zegt de autonavigatie en een langzame over Potsdam. We kiezen voor de langzame route en zien nog mooie beelden van Potsdam voorbijkomen.

In Werden de auto geparkeerd en per fiets de Havelradweg op naar Brandenburg, een afstand van 44 km. Het gaat erg langs meren die hier overal liggen in de rivier de Havel. Leuk om te fietsen en we gaan ook veel door bos en over dijken. Mooi rustig tochtje na alle herrie en drukte in Berlijn. In Brandenburg even rondgelopen door de Altstadt, maar het is er erg stil.  Weinig opwindende gebouwen ook vinden we. Terug naar de Neustad waar veel meer leuke horeca is te vinden. We nemen ijs op een terras en daarna naar het station voor de terugreis. Renée koopt de kaartjes en is €19,- kwijt voor 2 treinkaartjes + 2 fietskaartjes. En dat voor een stukje van een km of 40.

In Werden de auto uit de parkeerkelder gehaald, fietsen erop, en terug naar ons terras bij het pontje aan het meer voor een lekkere glas wijn. Daarna terug naar de camping en een beetje laat gegeten.

Donderdag 1 september 2022, Wandeling in Friedrichshain

Vandaag staat een tweede wandeling in Berlijn op het programma. Na het ontbijt eerst per fiets op pad naar de bakker in het dorpje voor een tweede ontbijt. Maar we rijden erg om, omdat iemand een kortere weg naar het centrum wist. Uiteindelijk toch maar bij de Edeka die tweede koffie genomen, en voor Wim een (enorme – we zijn hier in Duitsland ?) choco-croissant erbij. Nu door naar het haventje voor de veerboot. Als we komen aanrijden vaart hij net weg. En nu zien we pas dat hij 1 keer per uur gaat en niet 3x zoals Renée dacht. Noodgedwongen nog een uur op het terras gezeten daar, maar de zon schijnt en je zit er prima, dus wat geeft het.

Om 11:31 uiteindelijk op de boot en daarna met lijn S1 naar het centrum. We willen wandelen in de wijk Friedrichshain, een wijk die vroeger in Oost-Berlijn lag en tegenwoordig een hippe wijk schijnt te zijn. Bij Alexanderplatz stappen we uit de metro en wandelen de Karl Marx Allee op. We herinneren ons allerlei details van destijds. Er is wel veel opgeknapt, kunnen we zien, maar soms zie je nog het oude DDR met erg lelijke en slechte flatgebouwen. De wijk zelf ziet er al veel beter uit. Veel terrassen en kleine piepwinkeltjes. Vegan lunchrooms, een winkeltje met alleen een stuk of wat cupcakes, dat werk. Volgens het boekje is het een wat linksige wijk geworden met veel jonge stellen, en dat klopt wel.

Renée moet nodig een winkeltje in kookspullen bekijken en eentje met schrijfwaren. De pennenwinkel was helaas dicht. Samen bekijken we ook een vegan supermarkt, en die heeft een enorm aanbod, inderdaad allemaal vegan. Dan loopt Duitsland toch opeens zomaar weer voor op ons. Daarna de Oberbaumbrücke bekeken en de resten van de muur met de East-Side Gallery die hier vlakbij staan. Bij het portret van Gorbatsjov hing een bedankbriefje en er stond een vaas met zonnebloemen. Hij is deze week overleden, 91 jaar oud. Poetin heeft geen tijd om naar z’n begrafenis te gaan!

Daarna naar de Ost-Bahnhof en met de S7 Bahn weer terug naar de Wannsee. We moeten even wacht op de pont en daarna weer op het terras aan het meer voor een glaasje wijn. De 2 pizzeria′s hier zien er niet zo geweldig uit. Bij de een is het terras vrijwel leeg  en de ander heeft alleen zelfbediening. We halen wel pizza′s bij de Edeka en bakken die wel op de camping. Ook lekker.

Woensdag 31 augustus 2022 – dagtocht Berlijn

Na het douchen en het ontbijt eerst de kasten in de vouwwagen in elkaar gezet voor het opbergen van alle spullen.  Dat is nog best even een werkje. Ook de keuken moet verder ingericht worden. Daarna per fiets op pad.  Eerst naar de bakker in het dorp voor een extra koffie (en een lekker broodje natuurlijk) en naar de REWE voor de boodschappen. Met de pont vervolgens naar de overkant van het meer en per fiets verder. Er zijn enkele redelijk pittige klimmetjes in het Grünewald. Vervolgens verder via de ons bekende weg langs het Theodor Heuss platz naar het centrum. Het is nu 13 uur en bij een bakker op dat plein eerst maar eens broodjes kaas met tomaat gegeten. Daarna door naar het centrum. De weg kennen we nog.

We passeren Goud Elsje (De Siegessäule) en fietsen naar de Brandenburger Tor. Daar de fietsen geparkeerd en lopend verder over de Unter den Linden. Veel bekende gebouwen zoals Hotel Adlon. Iets verderop staat de Russische ambassade, die volledig is afgeschermd en streng wordt bewaakt. Kennelijk is men bang voor een aanslag, gezien de situatie in Oekraïne.

We zijn  erg benieuwd naar het Humbold Forum, dat op de plaats is gekomen van “Erich’s Lampenladen”, zoals het voormalige Palast der Republik in de DDR vaak spottend werd genoemd, vanwege de vele lampen in dat gebouw. In de shop aldaar kun je nog een kopie van die  lampen kopen (beetje duur, een grote hanglamp voor €3700,-). Wél heel mooi …

Het Humbold Forum is gebouwd op de plek waar vroeger het Berliner Stadtschloss gestaan heeft, destijds de residentie van de Duitse keizer. Het is ook gedeeltelijk een kopie van dat Stadtschloss. De Westkant, de Zuidkant en de Noordkant zijn helemaal gebouwd zoals het Stadtschloss er voor WW2 uitzag. De Oostkant is modern. Prachtig gedaan.

Hierna weer lopend terug naar de fietsen en terug naar de camping. Prima asfalt hier (soms kom je nog slechte stukjes tegen uit de DDR tijd).  Op ons standaard terras aan het meer een glaasje wijn. Terug op de camping de gekochte kant en klaar salades opgegeten.

Gereden fietskm’s : 53

Dinsdag 30 augustus 2022 – heenreis naar Berlijn

We hebben besloten een 10-daagse kampeervakantie in Berlijn te gaan doen. Het is lang geleden dat we daar waren en verder hadden vanwege Corona al 2 jaar onze vouwwagen niet gebruikt. Daar  moest nodig verandering in komen, vonden we. Vandaar Berlijn waar we mooie herinneringen aan hebben.

Vanmorgen op pad en via Hamburg naar Berlijn gereden, waar we rond 17 uur aankomen op de camping in Kladow, die we nog kennen van de vorige keer dat we hier waren (2013). Tent met enige moeite opgezet, want hoe ging dat ook al weer. Door ontwenning  zijn we bijna 1,5 uur bezig (terwijl het eigenlijk in een half uurtje kan).

Daarna eerst naar het meer en het terras van de Biergarten aldaar voor een glaasje wijn en een warme Butterbrezel . Prachtig uitzicht over het meer – ook dat weten we nog van vroeger.  De ondergaande zon zet de overkant van het meer in een mooie gloed.

Dinsdag 9 augustus 2022, van Harlingen naar Franeker (20,4 km)

Voor een overzicht van alle gelopen etappes van het Elfstedenpad, zie deze pagina

Het werd nodig tijd voor een test of ik onze standaard wandelafstand van 20 km nog wel aankan. Het herstel van de kneuzingen door de val op 25 juni (zie deze link) heeft nu zo’n 6 weken geduurd en na 4 weken van behandeling door een fysiotherapeut moest ik het nu maar weer eens proberen.

We zijn op tijd in Franeker om de trein van 09:37 te nemen naar Harlingen, die er overigens maar 7 minuten over doet. We stappen uit bij het station aan de haven, waar het eindpunt van de Arriva lijn ook is. Daarna eerst eens aan de koffie op een terras vlakbij waar de veerboot naar Terschelling/Vlieland van rederij Doeksen net vertrekt. We hebben een prima uitzicht op de Waddenzee met in de verte Terschelling (en erg veel zeilboten op het water). Kolossaal hoe groot de veerboot wel niet is. Die waren vroeger toch heel veel kleiner. En ook deze boot is stampvol kunnen we constateren. 

Rond 10:30 toch maar eens op pad, om te beginnen met een rondwandeling door de binnenstad van Harlingen. Leuk stadje alweer, zoals al die oude Friese stadjes. We zien weer erg veel zeilboten liggen in de binnenhaven. Voorwaar weer een stadje voor de zeilliefhebbers. We zien bij de Leeuwenbrug een viertal stenen leeuwen met (volgens ons) wat rotte kiezen. En ze kijken nog scheel ook. Later lees ik iets over de 4 stenen leeuwen.

Als we Harlingen verlaten zien we goed dat natuurlijk ook hier weer veel bedrijven werkzaam zijn in scheeps- en jachtbouw en onderdelen daarvoor. Verder vallen ons buiten de stad de vele windmolens op. Het waait hier ook altijd natuurlijk.  Vrij snel naderen we Midlum en daarna Wijnaldum. Daar maar eens op een bankje bij de kerk aan de lunch.

Anders dan op andere plekken in Nederland zie je hier nog wel korenvelden (met name tarwe).  Vaak zie je tegenwoordig uitsluitend nog óf weilanden óf maisvelden, allemaal voor de uit de hand gelopen veeteeltindustrie in Nederland. 

Via Herbaijum lopen we naar Franeker en ook daar  doorkruisen we de binnenstad om aan de 20 km te komen. Wel eerst een lekker ijsje en een bezoek aan het planetarium van Eise Eisinga. Daarna naar de auto en weer terug naar huis. Het wandelen viel me alleszins mee – 20 km wandelen wil weer en dat stemt me erg tevreden.

De gelopen route: